Thu hồi đất luôn tác động trực tiếp đến nơi ở, sinh kế của người dân. Bên cạnh Luật Đất đai 2024, từ ngày 01/01/2026 Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai bắt đầu có hiệu lực, với nhiều điểm mới về thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Thời hạn thông báo thu hồi đất
Trước khi ban hành quyết định thu hồi đất, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo cho người có đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất và người có quyền lợi liên quan chậm nhất 60 ngày đối với đất nông nghiệp và 120 ngày đối với đất phi nông nghiệp. Thời hạn này không áp dụng nếu người có đất đồng ý để Nhà nước thu hồi sớm.
Giá đất tính bồi thường
Theo Nghị quyết 254/2025/QH15, giá đất tính bồi thường, giá đất tái định cư được xác định theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất. Bảng giá đất do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, áp dụng từ ngày 01/01/2026; hệ số điều chỉnh do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành hằng năm. Người có đất nên tra cứu bảng giá đất của tỉnh, thành phố nơi có đất để đối chiếu với phương án bồi thường.
Niêm yết phương án và đối thoại
Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được niêm yết công khai trong 10 ngày tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi và trên cổng thông tin điện tử cấp xã. Trường hợp còn ý kiến không đồng ý, cơ quan có thẩm quyền tổ chức đối thoại trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày lấy ý kiến. Đây là thời điểm quan trọng để người dân nêu ý kiến và cung cấp giấy tờ chứng minh quyền lợi.
Những trường hợp mở rộng thu hồi đất
Nghị quyết bổ sung một số trường hợp Nhà nước thu hồi đất, đáng chú ý là dự án đã thỏa thuận được trên 75% diện tích và trên 75% số người sử dụng đất nhưng chưa hoàn tất thỏa thuận phần còn lại; khi đó Hội đồng nhân dân cấp tỉnh xem xét thu hồi phần diện tích còn lại để giao, cho thuê cho nhà đầu tư.
Người có đất cần chuẩn bị gì?
- Tập hợp đầy đủ giấy tờ về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, tài sản trên đất;
- Kiểm tra kỹ số liệu kiểm đếm diện tích, tài sản, cây trồng;
- Đối chiếu đơn giá trong phương án với bảng giá đất, hệ số điều chỉnh;
- Gửi ý kiến bằng văn bản trong thời gian niêm yết và tham gia đối thoại;
- Nếu không đồng ý với quyết định thu hồi, quyết định phê duyệt phương án bồi thường: thực hiện khiếu nại hoặc khởi kiện trong thời hiệu luật định.
Xem thêm: Khiếu nại hay khởi kiện quyết định hành chính: chọn cách nào?
Câu hỏi thường gặp
Dự án đã phê duyệt phương án bồi thường trước năm 2026 có áp dụng quy định mới không?
Theo quy định chuyển tiếp của Nghị quyết 254/2025/QH15, trường hợp đã có quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường được phê duyệt trước ngày 01/01/2026 thì tiếp tục thực hiện theo phương án đã phê duyệt.
Đất chưa có Giấy chứng nhận có được bồi thường không?
Tùy trường hợp. Người sử dụng đất đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận theo quy định vẫn có thể được bồi thường; cần xem xét cụ thể nguồn gốc và quá trình sử dụng đất.
Cần Luật sư hỗ trợ? Liên hệ Công ty Luật Thiên Khải Minh qua hotline 0934 112 511 hoặc gửi yêu cầu tư vấn để được Luật sư phụ trách xem xét hồ sơ cụ thể.
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Mỗi vụ việc có tình tiết riêng, Quý Khách nên trao đổi trực tiếp với Luật sư trước khi quyết định.
Bài viết mang tính tham khảo. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ Luật sư.
