Khiếu nại hay khởi kiện quyết định hành chính?

Quyết định xử phạt, quyết định thu hồi đất, quyết định từ chối cấp phép… đều là quyết định hành chính có thể ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của cá nhân, doanh nghiệp. Khi không đồng ý, pháp luật cho phép hai phương thức: khiếu nại đến cơ quan hành chính hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án.

Khiếu nại quyết định hành chính

Khiếu nại được thực hiện theo Luật Khiếu nại 2011 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025). Một số điểm chính:

• Thời hiệu: 90 ngày kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định, hành vi hành chính (Điều 9).
• Trình tự: khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định; nếu không đồng ý với kết quả giải quyết hoặc quá hạn không được giải quyết thì có quyền khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện ra Tòa án.
• Thẩm quyền mới: sau khi tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, Luật sửa đổi năm 2025 bỏ thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi hành chính của mình và của người do mình quản lý trực tiếp.
• Người khiếu nại được rút một phần hoặc toàn bộ nội dung khiếu nại.

Khởi kiện vụ án hành chính

Khởi kiện được thực hiện theo Luật Tố tụng hành chính 2015. Theo Điều 116, thời hiệu khởi kiện là 01 năm kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính. Nếu đã khiếu nại, thời hiệu được tính từ ngày nhận được quyết định giải quyết khiếu nại hoặc từ ngày hết thời hạn giải quyết mà khiếu nại không được giải quyết.

Từ ngày 01/7/2025, vụ án hành chính được thụ lý sơ thẩm tại Tòa án nhân dân khu vực hoặc Tòa án nhân dân cấp tỉnh tùy theo cơ quan, người đã ban hành quyết định bị kiện.

So sánh nhanh

Nên chọn phương án nào?

Khiếu nại phù hợp khi sai sót rõ ràng, có thể được cơ quan tự điều chỉnh nhanh. Khởi kiện phù hợp khi vụ việc phức tạp, giá trị lớn hoặc đã khiếu nại nhưng không được giải quyết thỏa đáng. Lưu ý: nếu vừa khiếu nại vừa khởi kiện, Tòa án sẽ yêu cầu người khởi kiện lựa chọn một phương thức. Điều quan trọng nhất là không để hết thời hiệu.

Câu hỏi thường gặp

Đang khiếu nại thì quyết định hành chính có bị tạm dừng thi hành không?

Về nguyên tắc, việc khiếu nại không làm tạm đình chỉ thi hành quyết định hành chính. Người khiếu nại có thể đề nghị người có thẩm quyền tạm đình chỉ thi hành nếu việc thi hành gây hậu quả khó khắc phục.

Doanh nghiệp có được khởi kiện quyết định xử phạt không?

Có. Cơ quan, tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng trực tiếp bởi quyết định hành chính đều có quyền khởi kiện trong thời hiệu luật định.

Cần Luật sư hỗ trợ? Liên hệ Công ty Luật Thiên Khải Minh qua hotline 0934 112 511 hoặc gửi yêu cầu tư vấn để được Luật sư phụ trách xem xét hồ sơ cụ thể.

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Mỗi vụ việc có tình tiết riêng, Quý Khách nên trao đổi trực tiếp với Luật sư trước khi quyết định.