Quyền của người bị tạm giữ và vai trò của Luật sư bào chữa

Khi một người bị tạm giữ, cả bản thân họ và gia đình thường rơi vào trạng thái lo lắng, không biết mình có những quyền gì và nên làm gì tiếp theo. Nắm rõ quyền của người bị tạm giữ theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung, gần nhất bởi Luật số 99/2025/QH15) giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp ngay từ giai đoạn đầu.

Tạm giữ áp dụng với ai?

Tạm giữ có thể được áp dụng đối với người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị bắt trong trường hợp phạm tội quả tang, người phạm tội tự thú, đầu thú hoặc người bị bắt theo quyết định truy nã (Điều 117).

Thời hạn tạm giữ tối đa

Theo Điều 118, thời hạn tạm giữ không quá 03 ngày. Trường hợp cần thiết có thể gia hạn tạm giữ nhưng không quá 03 ngày; trường hợp đặc biệt có thể gia hạn lần thứ hai không quá 03 ngày. Như vậy, tổng thời hạn tạm giữ tối đa là 09 ngày. Mọi trường hợp gia hạn đều phải được Viện kiểm sát phê chuẩn.

Những quyền cơ bản của người bị tạm giữ

Điều 59 quy định người bị tạm giữ có các quyền chủ yếu sau:

• Được biết lý do mình bị tạm giữ; nhận quyết định tạm giữ, quyết định gia hạn tạm giữ;
• Được thông báo, giải thích về quyền và nghĩa vụ;
• Trình bày lời khai, trình bày ý kiến; không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội;
• Tự bào chữa, nhờ người bào chữa;
• Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu;
• Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

Luật sư được tham gia từ khi nào?

Theo Điều 74, người bào chữa tham gia tố tụng từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở cơ quan điều tra hoặc từ khi có quyết định tạm giữ. Luật sư phải thực hiện thủ tục đăng ký bào chữa với cơ quan đang thụ lý theo Điều 78. Người thân của người bị tạm giữ có thể chủ động mời Luật sư thay cho người bị tạm giữ.

Vì sao nên mời Luật sư sớm?

• Luật sư có mặt khi lấy lời khai, giúp bảo đảm lời khai được ghi nhận đúng và tự nguyện;
• Kiểm tra tính hợp pháp của việc bắt, giữ và thời hạn tạm giữ;
• Tư vấn cho người bị tạm giữ về quyền, nghĩa vụ và cách trình bày;
• Đề nghị thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn khi có căn cứ;
• Làm cầu nối thông tin hợp pháp giữa người bị tạm giữ và gia đình.

Câu hỏi thường gặp

Gia đình có được thăm gặp người bị tạm giữ không?

Việc thăm gặp được thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam và phải được cơ quan có thẩm quyền đồng ý. Luật sư bào chữa có quyền gặp người bị tạm giữ theo quy định.

Hết thời hạn tạm giữ mà không khởi tố thì sao?

Nếu hết thời hạn tạm giữ mà không đủ căn cứ khởi tố bị can, cơ quan có thẩm quyền phải trả tự do ngay cho người bị tạm giữ.

Cần Luật sư hỗ trợ? Liên hệ Công ty Luật Thiên Khải Minh qua hotline 0934 112 511 hoặc gửi yêu cầu tư vấn để được Luật sư phụ trách xem xét hồ sơ cụ thể.

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng. Mỗi vụ việc có tình tiết riêng, Quý Khách nên trao đổi trực tiếp với Luật sư trước khi quyết định.